Het is niet aan ons om te oordelen.

In het huwelijksleven is het gemakkelijk om de tekortkomingen van de ander duidelijk te zien en die van onszelf niet te erkennen. Door zo dicht bij elkaar te leven lijken de ‘splinters’ van de partner enorm, terwijl onze ‘balken’ gerechtvaardigd lijken of onopgemerkt blijven.

Jezus nodigt ons vandaag uit om eerst naar ons eigen hart te kijken voordat we de fouten van onze echtgenoot of echtgenote aan de kaak stellen. Veel ruzies ontstaan omdat we van de ander eisen wat we zelf niet in praktijk brengen: begrip, geduld, luisteren, tederheid of het vermogen om te vergeven. Wanneer we onszelf opstellen als rechters over de ander, gaan we hem of haar als een beklaagde beschouwen. En de heilige Johannes Paulus II leert ons om geen veroordelende houding aan te nemen, maar een houding van oproep.

In het huwelijk is broederlijke correctie noodzakelijk, maar die werpt alleen vrucht af wanneer ze voortkomt uit nederigheid en op het juiste moment plaatsvindt. Wie zijn eigen beperkingen erkent, kan de ander helpen zonder hem of haar te kwetsen, omdat hij of zij dat doet vanuit liefde en niet vanuit een gevoel van superioriteit. Voordat we zeggen: „Jij doet dit altijd verkeerd”, is het goed om ons af te vragen: „Welk deel van de verantwoordelijkheid ligt bij mij? Wat vraagt de Heer van mij om in mijzelf te veranderen?” Of zelfs: „Als het me hier moeite kost om lief te hebben, wat zit er dan in mijn hart dat me belet om in deze situatie of tegenover die ‘splinter’ van mijn echtgenoot lief te hebben?”.

De maatstaf voor echtelijke naastenliefde is niet volmaaktheid, maar barmhartigheid. Echtgenoten die niet oordelen en de ander begrijpen, creëren een thuis waar beiden kunnen groeien zonder angst om veroordeeld te worden. Daar helpt ieder de ander om zijn splinters te verwijderen, omdat hij eerder God heeft toegestaan hem te helpen zijn eigen balken weg te halen.

Toegepast op het huwelijksleven:

Ana: José, toen ik naar dit evangelie luisterde, realiseerde ik me hoe snel ik jouw fouten zie en hoe weinig ik naar die van mijzelf kijk.

José: Mij is hetzelfde overkomen. Soms stoort iets wat je doet me en dan wil ik je meteen corrigeren, maar ik sta niet stil bij de vraag of ik zelf iets soortgelijks of zelfs ergers doe.

Ana: Dat is waar. Als je bijvoorbeeld te laat komt, word ik heel boos, maar daarna zie ik mijn eigen onpunctualiteit niet, of de keren dat ik mijn beloften aan jou niet nakom.

José: En ik vraag je om mij niet te veroordelen, terwijl ik in mijn hart niet ophoud met jou te veroordelen. Ik denk dat dat in het huwelijk betekent dat we moeten ophouden ons als rechters te gedragen. We zijn er niet om elkaar te beoordelen, maar om elkaar te helpen groeien.

Ana: En dat met nederigheid te doen. Want als ik me superieur aan jou voel, kwetsen mijn woorden je vaak meer dan dat ze je helpen. Maar als ik mijn zwakheden erken, begrijp ik je beter en vind ik het makkelijker om je liefdevol te corrigeren.

José: Ik realiseer me ook dat ik je vaker om vergeving moet vragen. Soms bekritiseer ik dingen van jou die eigenlijk mijn eigen tekortkomingen weerspiegelen.

Ana: En ik moet geduldiger zijn. Ik kan geen perfectie van je eisen terwijl ik daar zelf zo ver van verwijderd ben. Nu bedenk ik hoe anders onze relatie zou zijn als we ons, voordat we kritiek geven, zouden afvragen: ‘Wat moet ik zelf veranderen?’.

José: Er zouden vast minder ruzies zijn en meer begrip.

Ana: Nou, vandaag ga ik de Heer vragen of Hij me wil helpen mijn balken te zien in plaats van jouw splinters.

José: En ik zal Hem vragen of Hij me wil leren om met barmhartigheid naar jou te kijken, net zoals Hij naar mij kijkt, met heel veel liefde… maar misschien wel met een helm op, voor het geval er een balk naar beneden valt.

Ana: Wat ben je toch grappig, mijn liefste.

Moeder,

Mogen wij leren om in de ander niet zijn gebreken te zien, maar de gave die God ons heeft toevertrouwd. En wanneer de splinters verschijnen, herinner ons er dan aan dat alleen een nederig hart kan helpen zonder te kwetsen. Geprezen zij het Heilig Hart van Jezus.

Wat zoek je?

Deze woorden uit het evangelie nodigen me uit om me af te vragen wat mijn hart werkelijk zoekt: het koninkrijk van God of een leven volgens de maatstaven van de wereld? In deze hectische tijden, waarin alles zo snel gaat, vergeten we misschien wel dat, zoals Jezus ons zegt, het enige belangrijke is het koninkrijk van God en zijn gerechtigheid te zoeken. En al het andere zal ons erbij gegeven worden.

Echtgenoten, in het huwelijk betekent het beleven van het koninkrijk van God dat we de liefde van Christus in onze huwelijksband tot uitdrukking brengen, door ons in te spannen om te liefhebben zoals Hij liefheeft, door ons aan onze echtgenoot over te geven, zowel in goede als in slechte tijden, door ons egoïsme, onze grillen, eisen en verwijten op te geven… en altijd gemeenschap te zoeken door middel van echtelijke naastenliefde. Daarvoor moeten we de wereldse logica van egoïsme, individualisme en zelfgenoegzaamheid ontvluchten, die Gods oorspronkelijke plan voor ons vernietigen en ons van elkaar scheiden. En daarvoor is het essentieel dat het echtelijk gebed en de wederzijdse zorg voorrang krijgen boven werk, de gezinsfinanciën of zelfs de eisen van de opvoeding, in het vertrouwen dat God de rest vanzelf zal vermenigvuldigen. Door ons te ontdoen van egoïsme zodat God in onze verbintenis kan heersen, komt al het andere vanzelf op zijn plaats en bloeit het op natuurlijke wijze op. Werken, thuiskomen, weer weggaan… ja, maar zonder ons te overbelasten, in vertrouwen op de goede Vader die onze behoeften volmaakt kent en liefdevol voor ons wil zorgen. Wat is God blij als we op Hem vertrouwen!

Terug naar het huwelijksleven:

Marta: Je zit al de hele middag achter de computer, rekeningen te controleren en je druk te maken, en die spanning drijft ons uit elkaar.

Pedro: Maar Marta, als ik de toekomst van het gezin niet in de hand houd, wie dan wel? Ik heb het gevoel dat alle last op mijn schouders rust en dat jij je er niets van aantrekt.

Marta: Nou, ik ben je heel dankbaar dat je de boekhouding doet, de rekeningen controleert en de gezinsfinanciën regelt; ik wilde je alleen maar zeggen dat het leek alsof je je overbelastte, alsof alles uitsluitend van jou afhing, en daarbij vergat dat God voorziet.

Pedro: Ja, je hebt gelijk. Merk je wel dat ik, in plaats van te zien dat we er wel uitkomen, alleen maar zag wat we hadden kunnen besparen als we bepaalde uitgaven niet hadden gedaan die ik onnodig vind…

Marta: Je bent altijd zuiniger geweest dan ik, Pedro, en dat heeft ons geholpen… maar ik wil niet dat je geobsedeerd raakt door het beheren van het geld. Juist dit jaar hebben we gezien hoe de Heer ons, toen we dat het hardst nodig hadden, heeft geholpen met die nieuwe klant die je hebt binnengehaald, waardoor we alle extra uitgaven konden betalen die voortvloeiden uit de studies van onze kinderen. En bovendien hebben die uitgaven die jij onnodig noemt, bijgedragen aan meer vrede in ons gezin.

Pedro: Je hebt gelijk, Marta. Ik denk dat ik, door alles willen controleren, uiteindelijk de god ‘geld’ dien, in plaats van op de Heer en op jou te vertrouwen. En bovendien brengt het ons niet dichter bij elkaar, maar juist het tegenovergestelde. Sorry dat ik de laatste dagen wat afstandelijk was.

Marta: Nou, we staan hierin samen, en in alles… laten we bidden, het koninkrijk van God zoeken, en Hij zal zeker voor de rest zorgen, zoals altijd.

Pedro: Dat is waar. Bedankt dat je me eraan herinnert wat er echt toe doet. Laten we de zorgen van morgen loslaten, want elke dag heeft zijn eigen zorgen. Laten we op onze knieën gaan zitten, samen bidden en mijn zorgen aan de Vader overgeven.

Moeder,

leer ons te vertrouwen op de goede Vader, die onze noden kent en ons altijd alles geeft wat we werkelijk nodig hebben, en ons aan Hem over te geven, zoals U deed. Gezegend en verheerlijkt zijt Gij, Moeder! Geprezen zij de Heer voor altijd!

Lezing uit het heilige evangelie volgens Matteüs

Met deze hitte heb je natuurlijk veel zin om naar het zwembad te gaan, en dan is er ook nog eens het WK voetbal: genoeg momenten om van onze vrije tijd te genieten. Toch zien we dat echtparen van het ‘Echtelijk Liefde Project’ volhardend hun steentje bijdragen bij retraites, de afsluitende bijeenkomsten van het schooljaar en de laatste catechese-bijeenkomsten…  Is dat een inspanning? Natuurlijk, maar we moeten niet vergeten dat de Heer altijd honderdvoudig teruggeeft; al die tijd die we besteden aan het helpen van andere echtparen en gezinnen, wanneer we ons hart en onze tijd in dienst stellen van anderen, zal ons ‘schatten in de hemel’ opleveren – wat geweldig! Niets dat door motten kan worden aangevreten, noch dat door dieven kan worden gestolen, niets meer en niets minder dan het eeuwige leven. Hebben we nog steeds twijfels? Voor ons is het heel duidelijk: vooruit, echtgenoten! Laten we ons leven geven zoals de Heer ons leert.

Terug naar het huwelijksleven

María: Wat een prachtig retraiteweekend! We hebben echte wonderen meegemaakt.
Antonio: Zeker, het was de moeite waard om als begeleiders mee te werken aan de retraite, ook al hebben we daardoor het weekend aan het strand gemist, waar ik zo naar uitkeek.
Maria: Antonio, bedankt dat je ja hebt gezegd toen ze ons belden om mee te werken.  Voor mij was het heel belangrijk om de retraite opnieuw te beleven door te helpen, maar ook door weer te luisteren naar wat God vanaf het begin voor ons huwelijk in gedachten had.
Antonio: Zeker, het is iets wat alle echtparen die bij het Project betrokken zijn zouden moeten doen: ons in dienst stellen en gratis geven wat we gratis hebben ontvangen.
María: Nu moeten we volharden en aandacht blijven schenken aan alle echtparen die deze prachtige reis willen beginnen.
Antonio: Glorie aan God! Laten we ons echtpaargebed bidden, vandaag in het bijzonder om God te danken die zoveel van ons houdt en voor ons zorgt.

Moeder,

Wij willen zout en licht zijn voor zoveel echtparen en gezinnen die in de duisternis ronddwalen. Help ons om niet af te wijken van het Licht dat wij in het Project hebben ontvangen door de catechese van de heilige Johannes Paulus II, en om elke dag volhardend te blijven in het gebed.  Gezegend en geprezen zij de Heer, van wie wij zoveel genade ontvangen!

Lezing uit het heilige evangelie volgens Matteüs

Het gebed is van fundamenteel belang voor een christen; het is de manier om persoonlijk met God te communiceren, door Hem je zaken te vertellen zoals je die aan een vriend vertelt die altijd luistert en je inzicht, ideeën en middelen geeft om in alles beter te worden. God weet alles van je en houdt meer van je dan wie dan ook, maar het is nodig om Hem te vertellen wat je op je hart hebt en dat met Hem te delen. Soms lijkt bidden ons misschien moeilijk omdat we niet weten hoe we het moeten doen of wat we moeten zeggen, of omdat we het onszelf onnodig ingewikkeld maken, maar de Heer vertelt ons in dit evangelie hoe we het moeten doen: gebruik niet te veel woorden, open je hart en vertel wat je daarin hebt, in alle eenvoud en tederheid, zonder enige angst, en Hij zal je hart verlichten. Bovendien leert Hij ons het Onze Vader, een gebed dat je zal helpen je hart te openen en God te vragen wat je nodig hebt. Het gebed brengt ons dichter bij God, die de bron van liefde is; Hij laat ons zien hoeveel Hij van ons houdt en ondanks alles wat we ook doen, vergeeft Hij ons altijd en helpt Hij ons te beseffen dat we altijd moeten vergeven; hoe meer we liefhebben, hoe gemakkelijker het is om te vergeven. We moeten in gedachten houden dat vergeving een kwestie van liefde is, net zoals onze Vader God dat doet.

Terug naar het huwelijksleven:

(Pilar en José bevinden zich in een zeer gespannen situatie vanwege een verbouwing die ze thuis uitvoeren om het huis beter aan te passen aan het gezin)
José: Je bent altijd hetzelfde, ik kan niets tegen je zeggen en je antwoordt me op een onbeleefde manier. Het lijkt wel alsof je overal gelijk in moet hebben en als er iets tegen je gezegd wordt, verdedig je jezelf door anderen pijn te doen.
Pilar: Maar met jou is het onmogelijk, het lijkt wel alsof alles je irriteert en je overal boos om wordt. Hoe kan ik mezelf dan niet verdedigen?
José: Voor jou is het het makkelijkst om je alleen maar te verdedigen en eisen te stellen, door me altijd te vertellen hoe ik de dingen verkeerd doe en het belangrijkste, namelijk ons samen, buiten beschouwing te laten.
Pilar: Vergis je niet, het is voor mij helemaal niet makkelijk om je altijd zo destructief te zien en je niets te kunnen zeggen.
José: Daar heb je misschien wel gelijk in, ik ben een beetje gespannen door de puinhoop waarin we met de verbouwing terecht zijn gekomen en ik ben het zat om met iedereen ruzie te maken zodat ze snel klaar zijn. Uiteindelijk ben jij degene op wie ik al mijn negatieve gevoelens afreageer.
Pilar: Vergeef me, ik ga altijd tegen je in en drijf je tot het uiterste. Je bent een voorbeeld, je hebt veel op je schouders, tussen je werk, je moeder en nu ook de verbouwing. Het helpt niet echt dat ik je bij alles wat je vraagt tegenspreek, terwijl ik me achteraf realiseer dat je het doet met het beste voor ons in gedachten.
José: Op dit moment is er meer nodig dan alleen sorry zeggen; het valt me niet makkelijk en ik heb iets meer nodig: een beetje steun en begrip.
Pilar: José, ik hou heel veel van je en dat zal ik altijd blijven doen. Daarom is het eerste wat er in me opkomt als ik merk dat ik fout zit, je om vergeving vragen; dat is de beste manier om mijn gevoelens voor jou te versterken.
José: Er valt niets te vergeven, integendeel, ik verlies snel mijn zelfbeheersing en mijn reactie is dan boos op je te worden. Ik ben degene die om vergeving moet vragen. Jij vraagt me altijd meteen om vergeving en ik houd dan alleen het gevoel over van ‘we zijn weer zoals altijd’, in plaats van te vergeven en te vergeten.

Moeder,

Help ons om gebedsvolle zielen te zijn, zodat we de liefde van God mogen leren kennen en Hem kunnen navolgen door alles te vergeven, zoals Hij ons vergeeft. Gezegend zij God.