Lezing uit het heilige evangelie volgens Johannes
Eens kwam deze in de nacht bij Hem en zei: ‘Rabbi, wij weten dat Gij van Godswege als leraar gekomen zijt, want niemand kan die tekenen doen die Gij verricht, als God niet met hem is.’
Jezus gaf hem ten antwoord: ‘Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: als iemand niet wedergeboren wordt kan hij het Rijk Gods niet zien.’
Nikodemus zei tot Hem: ‘Hoe kan een mens geboren worden als hij al oud is? Kan hij soms in de schoot van zijn moeder terugkeren en wedergeboren worden?’
Jezus antwoordde: ‘Voorwaar, voorwaar, Ik zeg U; als iemand niet geboren wordt uit water en geest, kan hij het Rijk Gods niet binnengaan.
Wat geboren is uit het vlees is vlees, en wat geboren is uit de Geest is geest.
Verwonder u niet dat Ik u zei: gij moet opnieuw geboren worden.
De wind blaast waarheen hij wil; gij hoort wel zijn gesuis, maar weet niet waar hij vandaan komt en waar hij heen gaat; zo is het met ieder die geboren is uit de Geest.’
Wanneer Jezus spreekt over ‘wedergeboren te worden’, is dat een directe oproep aan ieder van ons: liefde kan niet alleen standhouden op basis van wat er in het begin was; ze moet voortdurend wedergeboren
Nicodemus denkt letterlijk (“hoe kan men terugkeren naar de schoot?”), zoals wij vaak denken: “dit is nu eenmaal zo”, “ik ben nu eenmaal zo”, “de relatie is nu eenmaal zo”. Maar Jezus opent een andere dimensie: het gaat er niet om het verleden te herhalen, maar om iets nieuws van binnenuit te laten gebeuren. We moeten toelaten dat de liefde zich zuivert (water), door wonden, wrok en verwijten weg te nemen; en we moeten toelaten dat de liefde zich verheft (Geest). Jezus noemt de Geest bij naam… en bevestigt daarmee dat deze wedergeboorte niet iets is dat ieder voor zich doet, maar iets dat in Hem plaatsvindt. In werkelijkheid is ‘geboren worden’ een werkwoord dat zijn passiviteit verbergt, want eigenlijk ‘worden we geboren’: we hebben onze geboorte te danken aan onze moeder, die het werk van de bevalling verricht en ons ter wereld brengt. En deze nieuwe geboorte hebben we te danken aan de Heilige Geest, die ons voorbereidt op een andere manier van leven, een manier van leven in de vrijheid die God oorspronkelijk voor ons had gedroomd en die ons een edelmoedig, geduldig en vrije liefde geeft.
Jezus herinnert ons eraan dat als de relatie alleen oppervlakkig blijft (aantrekkingskracht, routine, samenleven), ze verarmt (“Wat uit het vlees geboren wordt, is vlees…”). Maar wanneer de “Geest” binnenkomt – de overgave, de vergeving, de openheid voor de ander zoals hij is… – verandert de liefde. Een levend huwelijk is een huwelijk dat zich keer op keer laat vernieuwen, dat leert om samen “wedergeboren te worden”, ook na crises, slijtage of het verstrijken van de jaren.
Toegepast op het huwelijksleven:
Paloma: Alfonso… ik heb het gevoel dat we de laatste tijd een beetje op de automatische piloot zitten, vind je niet? Alsof alles routine is.
Alfonso: Ja… zoals wanneer ik de automatische piloot in de auto aanzet… hoewel die van ons dat niet eens heeft.
Paloma: (lacht) Nou ja, zoiets… maar serieus, ik vind het jammer dat we het mooie dat we hadden, kwijtraken.
Alfonso: Ik ook. Maar vandaag dacht ik… misschien moeten we “opnieuw beginnen”..
Paloma: Opnieuw beginnen? Dat doet me denken aan ‘wedergeboorte’… alsof God ons een nieuwe kans geeft binnen hetzelfde huwelijk…
Alfonso: Een nieuwe kans? Gaan we nu een ander huwelijk hebben? Op onze leeftijd heb ik daar geen zin meer in.
Paloma: (glimlacht) Gekkie… Nee, serieus. Ik denk dat het erom gaat God onze relatie van binnenuit te laten vernieuwen. Niet alleen uiterlijke dingen veranderen…
Alfonso: Dus… minder ruzie maken om kleine dingetjes… beter van elkaar houden?
Paloma: Ja. Opruimen wat ons belast… en ruimte maken voor iets nieuws. Alsof de liefde opnieuw zou kunnen beginnen, maar dan dieper. God om hulp vragen, want alleen gaan we het niet redden.
Alfonso: Nou, dat zou ik wel kunnen gebruiken… want soms komt er meer ‘vlees’ dan ‘geest’ uit me, hè?
Paloma: Dat overkomt ons allemaal. Maar als we God laten waaien… ook al hebben we er geen controle over, kan Hij iets moois in ons doen…
Alfonso: Dus… beginnen we opnieuw?
Paloma: We kiezen opnieuw voor elkaar. En deze keer, met God ertussen…
Alfonso: Oké… maar laat het duidelijk zijn dat als we “opnieuw geboren worden”, ga ik geen luiers verschonen.
Moeder,
Dat wij, net als U, kunnen vertrouwen ook al begrijpen we niet alles, en dat we de Geest ons leven laten vernieuwen. Gezegend zijt U, Heer, voor deze inzichten die U ons geeft.
